Tiền tệ và mệnh giá
Đơn vị là rupiah Indonesia (IDR, ký hiệu Rp), mệnh giá rất lớn với nhiều số 0. Tiền giấy phổ biến gồm 1.000, 2.000, 5.000, 10.000, 20.000, 50.000 và 100.000 rupiah. Vì số 0 nhiều, du khách rất dễ nhầm tờ 10.000 với 100.000, hãy đếm thật kỹ trong mọi giao dịch.
Tiền mặt và thẻ
Indonesia chủ yếu là nền kinh tế tiền mặt, đặc biệt ở chợ, quán warung và vùng ngoài đô thị. Thẻ chỉ được chấp nhận tại khách sạn, nhà hàng và cửa hàng lớn ở thành phố và khu du lịch. Ví điện tử như GoPay, OVO rất phổ biến với người địa phương nhưng cần số điện thoại Indonesia.
Cách đổi tiền lợi nhất
Chỉ đổi tiền tại tiệm có giấy phép chính thức (authorized money changer) như PT Central Kuta hay BMC ở Bali, có biển hiệu rõ ràng và camera. Tránh tuyệt đối những quầy treo tỷ giá cao bất thường vì gần như chắc chắn là bẫy. Luôn tự đếm tiền chậm rãi, không để nhân viên đếm hộ rồi đưa lại.
Bẫy đổi tiền ở sân bay
Quầy sân bay Denpasar hoặc Jakarta có tỷ giá kém, chỉ đổi khoản nhỏ đủ đi taxi. Nguy hiểm hơn là các tiệm 'no commission' tỷ giá quá đẹp trong phố Kuta/Legian, nơi nhân viên dùng thủ thuật gập tiền, đếm thiếu hay tráo tờ khi đưa lại. Hãy chọn tiệm uy tín dù tỷ giá kém hơn một chút.
Dùng cây ATM
ATM của BCA, Mandiri, BNI khá an toàn, nên rút tại ATM trong ngân hàng hoặc minimarket lớn như Indomaret, Alfamart. Cảnh giác thiết bị skimming ở ATM vắng vẻ ngoài đường. Chú ý ATM có giới hạn rút mỗi lần và có thể trả tiền theo tờ 50.000 hoặc 100.000; chọn rút bằng IDR để tránh phí DCC.
Văn hóa tip
Tip không bắt buộc nhưng được đánh giá cao; nhà hàng cao cấp thường tính sẵn phí phục vụ khoảng 5-10%. Với tài xế, hướng dẫn viên hay nhân viên spa, một khoản tip nhỏ là cử chỉ lịch sự được hoan nghênh. Làm tròn hóa đơn ở quán ăn cũng là cách tip phổ biến.
Các bẫy và lừa đảo tiền bạc thường gặp
Bẫy lớn nhất là tiệm đổi tiền gian lận ở Bali, dùng trò đếm thiếu và tráo tiền ngay trước mắt khách. Ngoài ra còn taxi không bật đồng hồ, máy ATM bị skimming và việc đưa nhầm tiền do mệnh giá nhiều số 0. Luôn dùng Grab/Gojek, tự đếm tiền và đổi ở nơi có uy tín.
Nên mang bao nhiêu tiền mặt
Vì phần lớn giao dịch dùng tiền mặt, bạn nên mang đủ tiền mặt cho chi tiêu hằng ngày như ăn uống, đi lại và mua sắm ở chợ. Tuy vậy đừng mang quá nhiều một lúc để giảm rủi ro mất cắp; rút ATM dần theo nhu cầu. Giữ tiền lớn ở khách sạn và chỉ mang tiền lẻ khi ra ngoài.